Poliester w ubraniach – kiedy pomaga, a kiedy ogranicza komfort?

7 min czytania
Poliester w ubraniach – kiedy pomaga, a kiedy ogranicza komfort?

W badanych próbkach poliester wiązał się z krótkim czasem schnięcia, a niepowlekany materiał wykazał mały ubytek masy w teście ścierania, ale nie gwarantuje automatycznie przewiewności. O komforcie decydują splot, gramatura, porowatość, liczba filamentów oraz powłoka. W badanych dzianinach przepuszczalność powietrza wynosiła 145,00–171,50 l/m²/s, a schnięcie trwało 45–65 min.

Poliester w ubraniach: dlaczego nie da się wydać jednego werdyktu

Ocena, czy poliester będzie wygodny, nie powinna kończyć się na składzie zapisanym na metce. Dwie rzeczy wykonane z tego samego włókna mogą zachowywać się zupełnie inaczej, jeśli różnią się splotem, grubością, gramaturą, porowatością albo wykończeniem powierzchni. Znaczenie ma również liczba filamentów, czyli ciągłych nitek tworzących przędzę.

W badaniu dwuwarstwowych dzianin poliestrowych przepuszczalność powietrza mieściła się w zakresie od 145,00 do 171,50 l/m²/s, przy gramaturze od 236,00 do 292,00 g/m². To pokazuje, że poliester właściwości ujawnia dopiero w konkretnej konstrukcji. Sama nazwa włókna nie mówi jeszcze, czy gotowa koszulka będzie lekka, przewiewna i szybko odprowadzająca wilgoć.

Przy wyborze warto więc patrzeć szerzej na tkaniny ubraniowe: na ich strukturę, grubość i sposób wykończenia. Gramatura 236,00 g/m² może oznaczać inne odczucie niż 292,00 g/m², nawet gdy oba produkty zawierają poliester.

Czy poliester oddycha? Tak, jeśli materiał ma otwartą konstrukcję

Odpowiedź na pytanie „czy poliester oddycha?” brzmi: może być przewiewny, ale nie zawsze. W dzianinach dwuwarstwowych wartości przepuszczalności wynosiły między innymi 154,00 l/m²/s dla PES-C96/PES-C96, 163,30 l/m²/s dla PES-C144/PES-C144, 168,50 l/m²/s dla PES-C96/CO oraz 171,50 l/m²/s dla PES-C96/CV.

Te wyniki nie tworzą jednak prostego rankingu wszystkich ubrań z poliestru. Dotyczą konkretnych próbek badanych laboratoryjnie. Otwarta, porowata dzianina może ułatwiać przepływ powietrza, natomiast zwarta struktura albo laminowana warstwa może go znacząco ograniczyć.

Materiał lub konstrukcja Przepuszczalność powietrza Czas schnięcia Gramatura Ścieralność / ubytek masy
PES-C96/PES-C96, dzianina dwuwarstwowa 154,00 l/m²/s 56 min 263,00 g/m² Nie podano w tym badaniu
PES-C144/PES-C144, dzianina dwuwarstwowa 163,30 l/m²/s 61 min 236,00 g/m² Nie podano w tym badaniu
PES-C288/PES-C288, dzianina dwuwarstwowa 154,30 l/m²/s 65 min 243,00 g/m² Nie podano w tym badaniu
PES-C96/CO, poliester od strony skóry, bawełna na zewnątrz 168,50 l/m²/s 45 min 256,00 g/m² Nie podano w tym badaniu
PES-C96/CV, poliester od strony skóry, wiskoza na zewnątrz 171,50 l/m²/s 61 min 292,00 g/m² Nie podano w tym badaniu
Niepowlekany PES w badaniu Martindale’a 228,4 ± 9,5 l/m²/s Nie podano Nie podano 0,41% ubytku masy po 20 000 cykli
PES z powłoką epoksydową ER < 5 l/m²/s Nie podano Nie podano 2,20% ubytku masy po 20 000 cykli

Wartości pochodzą z odmiennych badań laboratoryjnych i nie tworzą jednego rankingu jakości. Przepuszczalność powietrza badano według EN ISO 9237, ścieralność metodą Martindale’a według EN ISO 12947-3, a czas schnięcia mierzono w warunkach danego eksperymentu, więc nie należy porównywać go bezpośrednio z suszeniem domowym.

Czy poliester szybko schnie? Zależy od konstrukcji

Jedną z praktycznych zalet, jakie może mieć materiał poliestrowy, jest krótki czas schnięcia. W badanych dzianinach różnice były jednak wyraźne. Układ PES-C96/CO, z poliestrem od strony skóry i bawełną na zewnątrz, wysychał w 45 min. PES-C96/PES-C96 potrzebował 56 min, a PES-C288/PES-C288 aż 65 min.

Nie oznacza to, że każda bawełniana warstwa zewnętrzna będzie najlepsza ani że większa liczba filamentów zawsze pogarsza użytkowanie. Wynik wskazuje jednak na znaczenie konstrukcji. W grupie próbek poliestrowych zwiększenie liczby filamentów z 96 do 288 wydłużyło średni czas schnięcia z 56 do 65 min.

Autorzy badania wiązali krótsze schnięcie układu PES-C96/CO z lepszym rozprowadzeniem wody po zewnętrznej powierzchni. Dlatego przy wyborze odzieży sportowej lub podróżnej warto oceniać nie tylko obecność poliestru, lecz także układ warstw i opis transportu wilgoci.

Kiedy materiał poliestrowy pomaga

Poliester jest praktyczny w odzieży sportowej, bieliźnie technicznej, lekkich kurtkach, ubraniach podróżnych i rzeczach, które mają wysychać w krótkim czasie. Najkrótszy czas schnięcia — 45 min — uzyskała konstrukcja PES-C96/CO; jej przepuszczalność powietrza wynosiła 168,50 l/m²/s.

Takie połączenie może być użyteczne, gdy ubranie jest często prane, noszone podczas wysiłku albo pakowane jeszcze tego samego dnia. Poliester nie absorbuje wilgoci w taki sam sposób jak włókna hydrofilowe, ale odpowiednio zaprojektowana dzianina może rozprowadzać ją po powierzchni i ułatwiać odparowanie.

Znaczenie ma także to, która warstwa styka się ze skórą. Przy wyborze można porównać poliester z innymi rozwiązaniami, na przykład sprawdzając, jak zachowuje się wiskoza w ubraniach. Nie chodzi o wskazanie jednego najlepszego włókna, lecz o dopasowanie konstrukcji do sytuacji: wysiłku, temperatury, warstw ubioru i częstotliwości prania.

Kiedy poliester ogranicza komfort

Największym ograniczeniem nie musi być sam poliester, lecz zwarta konstrukcja albo powłoka. W badaniu niepowlekany materiał PES miał przepuszczalność 228,4 ± 9,5 l/m²/s. Po zastosowaniu różnych powłok wynik wynosił 47,8 ± 2,4 l/m²/s dla PDMS, 215,4 ± 13,6 l/m²/s dla PUR i 194,5 ± 12,2 l/m²/s dla AR.

Najsilniejszą zmianę przyniosła powłoka epoksydowa ER: przepuszczalność spadła do wartości poniżej 5 l/m²/s. To różnica, której nie da się wyjaśnić samym hasłem „poliester”. W przypadku kurtek, odzieży ochronnej lub tkanin technicznych wykończenie może więc jednocześnie zmieniać odporność, chwyt, sztywność i przewiewność.

Na właściwości materiału wpływają także gramatura i wielowarstwowa budowa; ich znaczenie zależy od konkretnej konstrukcji. Z kolei ubranie o otwartej strukturze może szybciej przepuszczać powietrze, ale zapewniać mniejszą osłonę przed warunkami zewnętrznymi.

Wyniki laboratoryjne opisują konkretne próbki i warunki testu; nie są gwarancją komfortu każdej odzieży z poliestru ani podstawą do deklarowania właściwości ochronnych lub zdrowotnych bez odpowiednich badań i zgodności z właściwymi normami.

Ścieranie, trwałość i pielęgnacja

Niepowlekany poliester wykazał mały ubytek masy w badaniu Martindale’a: po 20 000 cykli wyniósł on 0,41%. Dla próbki z powłoką PUR było to 0,21%, a dla PDMS 0,22%. W przypadku powłoki epoksydowej ER odnotowano 2,20% ubytku masy po tej samej liczbie cykli.

Nie należy jednak sprowadzać trwałości do jednej liczby. Powłoka może ograniczać ścieranie, ale równocześnie zmieniać przewiewność i sposób, w jaki tkanina układa się na ciele. W codziennym ubraniu znaczenie mają też szwy, nadruki, zamki, podszewka i częstotliwość użytkowania.

Najbezpieczniej prać poliester zgodnie z temperaturą i programem wskazanymi na metce, ograniczać wysoką temperaturę suszenia oraz nie prasować go bez potrzeby. Szczególną ostrożność warto zachować przy powłokach i nadrukach. W jednym z badań specjalistyczny materiał z powłoką prano w 40°C przez 30 min, ale ten warunek nie jest uniwersalną instrukcją dla typowej bluzki.

Jeżeli ubranie ma delikatne wykończenie, warto ograniczyć intensywne tarcie i wysoką temperaturę, ponieważ mogą zmienić wygląd powierzchni oraz jej przewiewność. Przy delikatniejszych alternatywach pomocne będzie także porównanie zasad pielęgnacji, na przykład dla jedwabiu w ubraniach.

Więcej w tekście: elastan w ubraniach.

Powiązany temat: denim.

Najczęstsze pytania

Czy poliester zawsze jest nieprzewiewny?

Nie. Przewiewność zależy od splotu, grubości, porowatości i wykończenia. W badanych dzianinach wynosiła 145,00–171,50 l/m²/s, ale powłoka epoksydowa obniżyła ją do wartości poniżej 5 l/m²/s.

Czy poliester szybko schnie?

Często tak, zwłaszcza gdy materiał jest cienki, porowaty i zaprojektowany do transportu wilgoci. W badaniu czas schnięcia wynosił od 45 do 65 min, zależnie od konstrukcji.

Do jakich ubrań poliester jest praktyczny?

Do odzieży sportowej, bielizny technicznej, lekkich kurtek, ubrań podróżnych i rzeczy, które mają szybko wysychać. W codziennej odzieży warto ocenić także gramaturę, podszewkę, wykończenie i kontakt materiału ze skórą.

Jak prać poliester, aby ograniczyć zużycie?

Najbezpieczniej stosować temperaturę i program wskazane na metce, prać przy umiarkowanym obciążeniu bębna, ograniczać wysoką temperaturę suszenia i unikać niepotrzebnego prasowania. Przy materiałach z powłoką lub nadrukiem tarcie i wysoka temperatura mogą zmienić ich przewiewność oraz wygląd.

Źródła

  • The Effects of Polyester Filament Number and Accompanying Hydrophilic Fiber Type on Moisture Management and Drying of Double-Layered Knitted Fabrics — SAGE / Textile Research Journal, 2024, DOI: 10.1177/24723444241275990
  • The Efficacy of Polymer Coatings for the Protection of Electroless Copper Plated Polyester Fabric — Polymers / MDPI, 2020, Polymers 2020, 12, 1277

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:

Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.

Redakcja Szafiarki Kraków

Autor: Redakcja serwisu

Redakcja Szafiarki Kraków pisze o modzie damskiej, stylizacjach, dodatkach i urodzie z krakowskiej perspektywy. Nie recenzujemy ani nie rankingujemy produktów. Tekst ma charakter informacyjny, a w sprawach zabiegów kosmetycznych warto zasięgnąć porady specjalisty.