W badanych próbkach poliester wiązał się z krótkim czasem schnięcia, a niepowlekany materiał wykazał mały ubytek masy w teście ścierania, ale nie gwarantuje automatycznie przewiewności. O komforcie decydują splot, gramatura, porowatość, liczba filamentów oraz powłoka. W badanych dzianinach przepuszczalność powietrza wynosiła 145,00–171,50 l/m²/s, a schnięcie trwało 45–65 min.
Poliester w ubraniach: dlaczego nie da się wydać jednego werdyktu
Ocena, czy poliester będzie wygodny, nie powinna kończyć się na składzie zapisanym na metce. Dwie rzeczy wykonane z tego samego włókna mogą zachowywać się zupełnie inaczej, jeśli różnią się splotem, grubością, gramaturą, porowatością albo wykończeniem powierzchni. Znaczenie ma również liczba filamentów, czyli ciągłych nitek tworzących przędzę.
W badaniu dwuwarstwowych dzianin poliestrowych przepuszczalność powietrza mieściła się w zakresie od 145,00 do 171,50 l/m²/s, przy gramaturze od 236,00 do 292,00 g/m². To pokazuje, że poliester właściwości ujawnia dopiero w konkretnej konstrukcji. Sama nazwa włókna nie mówi jeszcze, czy gotowa koszulka będzie lekka, przewiewna i szybko odprowadzająca wilgoć.
Przy wyborze warto więc patrzeć szerzej na tkaniny ubraniowe: na ich strukturę, grubość i sposób wykończenia. Gramatura 236,00 g/m² może oznaczać inne odczucie niż 292,00 g/m², nawet gdy oba produkty zawierają poliester.
Czy poliester oddycha? Tak, jeśli materiał ma otwartą konstrukcję
Odpowiedź na pytanie „czy poliester oddycha?” brzmi: może być przewiewny, ale nie zawsze. W dzianinach dwuwarstwowych wartości przepuszczalności wynosiły między innymi 154,00 l/m²/s dla PES-C96/PES-C96, 163,30 l/m²/s dla PES-C144/PES-C144, 168,50 l/m²/s dla PES-C96/CO oraz 171,50 l/m²/s dla PES-C96/CV.
Te wyniki nie tworzą jednak prostego rankingu wszystkich ubrań z poliestru. Dotyczą konkretnych próbek badanych laboratoryjnie. Otwarta, porowata dzianina może ułatwiać przepływ powietrza, natomiast zwarta struktura albo laminowana warstwa może go znacząco ograniczyć.
| Materiał lub konstrukcja | Przepuszczalność powietrza | Czas schnięcia | Gramatura | Ścieralność / ubytek masy |
|---|---|---|---|---|
| PES-C96/PES-C96, dzianina dwuwarstwowa | 154,00 l/m²/s | 56 min | 263,00 g/m² | Nie podano w tym badaniu |
| PES-C144/PES-C144, dzianina dwuwarstwowa | 163,30 l/m²/s | 61 min | 236,00 g/m² | Nie podano w tym badaniu |
| PES-C288/PES-C288, dzianina dwuwarstwowa | 154,30 l/m²/s | 65 min | 243,00 g/m² | Nie podano w tym badaniu |
| PES-C96/CO, poliester od strony skóry, bawełna na zewnątrz | 168,50 l/m²/s | 45 min | 256,00 g/m² | Nie podano w tym badaniu |
| PES-C96/CV, poliester od strony skóry, wiskoza na zewnątrz | 171,50 l/m²/s | 61 min | 292,00 g/m² | Nie podano w tym badaniu |
| Niepowlekany PES w badaniu Martindale’a | 228,4 ± 9,5 l/m²/s | Nie podano | Nie podano | 0,41% ubytku masy po 20 000 cykli |
| PES z powłoką epoksydową ER | < 5 l/m²/s | Nie podano | Nie podano | 2,20% ubytku masy po 20 000 cykli |
Wartości pochodzą z odmiennych badań laboratoryjnych i nie tworzą jednego rankingu jakości. Przepuszczalność powietrza badano według EN ISO 9237, ścieralność metodą Martindale’a według EN ISO 12947-3, a czas schnięcia mierzono w warunkach danego eksperymentu, więc nie należy porównywać go bezpośrednio z suszeniem domowym.
Czy poliester szybko schnie? Zależy od konstrukcji
Jedną z praktycznych zalet, jakie może mieć materiał poliestrowy, jest krótki czas schnięcia. W badanych dzianinach różnice były jednak wyraźne. Układ PES-C96/CO, z poliestrem od strony skóry i bawełną na zewnątrz, wysychał w 45 min. PES-C96/PES-C96 potrzebował 56 min, a PES-C288/PES-C288 aż 65 min.
Nie oznacza to, że każda bawełniana warstwa zewnętrzna będzie najlepsza ani że większa liczba filamentów zawsze pogarsza użytkowanie. Wynik wskazuje jednak na znaczenie konstrukcji. W grupie próbek poliestrowych zwiększenie liczby filamentów z 96 do 288 wydłużyło średni czas schnięcia z 56 do 65 min.
Autorzy badania wiązali krótsze schnięcie układu PES-C96/CO z lepszym rozprowadzeniem wody po zewnętrznej powierzchni. Dlatego przy wyborze odzieży sportowej lub podróżnej warto oceniać nie tylko obecność poliestru, lecz także układ warstw i opis transportu wilgoci.
Kiedy materiał poliestrowy pomaga
Poliester jest praktyczny w odzieży sportowej, bieliźnie technicznej, lekkich kurtkach, ubraniach podróżnych i rzeczach, które mają wysychać w krótkim czasie. Najkrótszy czas schnięcia — 45 min — uzyskała konstrukcja PES-C96/CO; jej przepuszczalność powietrza wynosiła 168,50 l/m²/s.
Takie połączenie może być użyteczne, gdy ubranie jest często prane, noszone podczas wysiłku albo pakowane jeszcze tego samego dnia. Poliester nie absorbuje wilgoci w taki sam sposób jak włókna hydrofilowe, ale odpowiednio zaprojektowana dzianina może rozprowadzać ją po powierzchni i ułatwiać odparowanie.
Znaczenie ma także to, która warstwa styka się ze skórą. Przy wyborze można porównać poliester z innymi rozwiązaniami, na przykład sprawdzając, jak zachowuje się wiskoza w ubraniach. Nie chodzi o wskazanie jednego najlepszego włókna, lecz o dopasowanie konstrukcji do sytuacji: wysiłku, temperatury, warstw ubioru i częstotliwości prania.
Kiedy poliester ogranicza komfort
Największym ograniczeniem nie musi być sam poliester, lecz zwarta konstrukcja albo powłoka. W badaniu niepowlekany materiał PES miał przepuszczalność 228,4 ± 9,5 l/m²/s. Po zastosowaniu różnych powłok wynik wynosił 47,8 ± 2,4 l/m²/s dla PDMS, 215,4 ± 13,6 l/m²/s dla PUR i 194,5 ± 12,2 l/m²/s dla AR.
Najsilniejszą zmianę przyniosła powłoka epoksydowa ER: przepuszczalność spadła do wartości poniżej 5 l/m²/s. To różnica, której nie da się wyjaśnić samym hasłem „poliester”. W przypadku kurtek, odzieży ochronnej lub tkanin technicznych wykończenie może więc jednocześnie zmieniać odporność, chwyt, sztywność i przewiewność.
Na właściwości materiału wpływają także gramatura i wielowarstwowa budowa; ich znaczenie zależy od konkretnej konstrukcji. Z kolei ubranie o otwartej strukturze może szybciej przepuszczać powietrze, ale zapewniać mniejszą osłonę przed warunkami zewnętrznymi.
Wyniki laboratoryjne opisują konkretne próbki i warunki testu; nie są gwarancją komfortu każdej odzieży z poliestru ani podstawą do deklarowania właściwości ochronnych lub zdrowotnych bez odpowiednich badań i zgodności z właściwymi normami.
Ścieranie, trwałość i pielęgnacja
Niepowlekany poliester wykazał mały ubytek masy w badaniu Martindale’a: po 20 000 cykli wyniósł on 0,41%. Dla próbki z powłoką PUR było to 0,21%, a dla PDMS 0,22%. W przypadku powłoki epoksydowej ER odnotowano 2,20% ubytku masy po tej samej liczbie cykli.
Nie należy jednak sprowadzać trwałości do jednej liczby. Powłoka może ograniczać ścieranie, ale równocześnie zmieniać przewiewność i sposób, w jaki tkanina układa się na ciele. W codziennym ubraniu znaczenie mają też szwy, nadruki, zamki, podszewka i częstotliwość użytkowania.
Najbezpieczniej prać poliester zgodnie z temperaturą i programem wskazanymi na metce, ograniczać wysoką temperaturę suszenia oraz nie prasować go bez potrzeby. Szczególną ostrożność warto zachować przy powłokach i nadrukach. W jednym z badań specjalistyczny materiał z powłoką prano w 40°C przez 30 min, ale ten warunek nie jest uniwersalną instrukcją dla typowej bluzki.
Jeżeli ubranie ma delikatne wykończenie, warto ograniczyć intensywne tarcie i wysoką temperaturę, ponieważ mogą zmienić wygląd powierzchni oraz jej przewiewność. Przy delikatniejszych alternatywach pomocne będzie także porównanie zasad pielęgnacji, na przykład dla jedwabiu w ubraniach.
Więcej w tekście: elastan w ubraniach.
Powiązany temat: denim.
Najczęstsze pytania
Czy poliester zawsze jest nieprzewiewny?
Nie. Przewiewność zależy od splotu, grubości, porowatości i wykończenia. W badanych dzianinach wynosiła 145,00–171,50 l/m²/s, ale powłoka epoksydowa obniżyła ją do wartości poniżej 5 l/m²/s.
Czy poliester szybko schnie?
Często tak, zwłaszcza gdy materiał jest cienki, porowaty i zaprojektowany do transportu wilgoci. W badaniu czas schnięcia wynosił od 45 do 65 min, zależnie od konstrukcji.
Do jakich ubrań poliester jest praktyczny?
Do odzieży sportowej, bielizny technicznej, lekkich kurtek, ubrań podróżnych i rzeczy, które mają szybko wysychać. W codziennej odzieży warto ocenić także gramaturę, podszewkę, wykończenie i kontakt materiału ze skórą.
Jak prać poliester, aby ograniczyć zużycie?
Najbezpieczniej stosować temperaturę i program wskazane na metce, prać przy umiarkowanym obciążeniu bębna, ograniczać wysoką temperaturę suszenia i unikać niepotrzebnego prasowania. Przy materiałach z powłoką lub nadrukiem tarcie i wysoka temperatura mogą zmienić ich przewiewność oraz wygląd.
Źródła
- The Effects of Polyester Filament Number and Accompanying Hydrophilic Fiber Type on Moisture Management and Drying of Double-Layered Knitted Fabrics — SAGE / Textile Research Journal, 2024, DOI: 10.1177/24723444241275990
- The Efficacy of Polymer Coatings for the Protection of Electroless Copper Plated Polyester Fabric — Polymers / MDPI, 2020, Polymers 2020, 12, 1277
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:
Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.



